Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma hızı ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de ince tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve tat algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle oda koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.